इलाम, १ मंसिरः काकडभिट्टा सीमा नाकाबाट करिब ३० किलोमिटर उत्तर रहेको इलामको सलकपुर यतिबेला सुन्तलाको पहेँलो रौनकले झनै आकर्षक बनेको छ । परिपक्व सुन्तलाले भरिएका बगान हेर्न र बोटमै टिपेर स्वाद लिन दैनिक रुपमा पर्यटकको आगमन बढेको छ ।
रोङ गाउँपालिका–६ स्थित सलकपुरका करिब ९० हेक्टर क्षेत्रमा व्यावसायिक रूपमा सुन्तला खेती हुँदै आएको छ । बगानमा सुन्तलाका लटरम्म दाना टिपेर खान, फोटो–भिडियो खिच्न तथा टिकटक बनाउन आन्तरिक तथा बाह्य दुबै पर्यटक आउने गरेका छन् ।
स्थानीय ३० घरधुरीमा सञ्चालनमा रहेका घरवास (होमस्टे) हरू प्रत्येक शुक्रवार र शनिवार भरिभराउ हुने वडाध्यक्ष सत्यम राई बताउँछन् । उनका अनुसार दैनिक करिब १०० जति आन्तरिक पर्यटक सुन्तलाको मौसमी आकर्षण पछ्याउँदै सलकपुर आइपुग्छन् । झापा, मोरङ, सुनसरी लगायतका जिल्लाका पर्यटक मात्र होइन, भारतका सिलगुडी, दार्जिलिङ र कोलकाताबाट समेत पर्यटक आउन थालेका छन् ।
सलकपुर, कुवापानी, जौबारीलगायतका क्षेत्र सुन्तला खेतीका लागि चिनिन्छन् । तीन दशकदेखि सुन्तला खेती गर्दै आएका मदन विमलीका अनुसार यस वर्ष तीन वर्षयताकै उत्कृष्ट उत्पादन भएको छ । आठ रोपनीमा फैलिएको बगानबाट प्रतिकेजी रु १३० मा बिक्री भइरहेको छ । “यसपाली व्यापारीलाई नदिई आफूले नै बारीमै बिक्री गर्छौं,” विमली भन्छन्, “यहाँ आउने पर्यटकले बोटमै टिपेर खान्छन्, पैसा पनि तिर्छन् ।”
उनका अनुसार यस वर्ष एक क्विन्टल सुन्तला बिक्री भइसकेको छ र यति नै परिमाण अझै बारीमा टिप्न बाँकी छ । पर्यटकलाई बगानमा प्रवेश गर्दा नियम पालना गर्नुपर्ने व्यवस्था राखिएको उनले बताए ।
सलकपुरका देवेन्द्र खड्का पनि १० रोपनीमा सुन्तला खेती गर्दै आएका छन् । उनी भन्छन्, “सुन्तला बगान र गुर्धुम डाँडाबाट देखिने सूर्योदय नै यहाँको मुख्य आकर्षण हो ।”
यस क्षेत्रका वरिष्ठ कृषक गौरीलाल लामा करिब २००४ सालतिर दार्जिलिङबाट आएर बसोबास गर्दै सुन्तला खेती सुरु गरेका थिए । अहिले भने पाल्पाबाट ल्याइने उन्नत जातका विरुवा प्रयोग गरी व्यावसायिक खेती भइरहेको छ । “झापाबाट व्यापारी आएर बोटमै सुन्तला किनेर लग्छन्, बजारको कुनै समस्या छैन,” लामा भन्छन् ।
सुन्तलासँगै अलैँची, अकबरे, अम्लिसो, महलगायतका बस्तु उत्पादनका लागि प्रसिद्ध सलकपुर अध्ययन तथा अवलोकनका लागि पनि चर्चित गन्तव्य बनेको छ । यहाँ उत्पादन हुने सुन्तला हरेक वर्ष भारतको कोलकातामा हुने सुन्तला महोत्सवमा समेत प्रदर्शन तथा बिक्रीका लागि लैजाने गरिएको छ ।
